Sử dụng công cụ tra cứu nhanh!

Ví dụ: Suc khoe, bệnh tiểu đường, bệnh MERS,

Bệnh u tuyến yên và những thông tin cần biết

Tuyến yên là một tuyến nội tiết nhỏ hình bầu dục nằm ở đáy não ngay sau mũi và dưới dây thần kinh thị giác. Bệnh U tuyến yên là khối u tăng trưởng bất thường phát triển trong tuyến yên. Một số khối u tuyến yên làm cho tuyến yên sản xuất quá nhiều hormone điều hoà chức năng quan trọng của cơ thể.

Tuyến yên rất quan trọng vì nó tiết ra nhiều chất hóa học để điều khiển được gọi là kích thích tố.
Điều trị các khối u tuyến yên liên quan đến việc lựa chọn khác nhau hoặc loại bỏ khối u hoặc kiểm soát sự tăng trưởng của nó. Cũng có thể cần thuốc để điều chỉnh sản xuất hormone quá cao hoặc quá thấp.

Trong bài viết này Wikisuckhoe.vn xin được chia sẻ đến độc giả những thông tin về bệnh u tuyến yên.

  1. Nguyên nhân
  2. Triệu chứng
  3. Điều trị
  4. Tham khảo
Những thông tin cần biết về bệnh u tuyến yên
Những thông tin cần biết về bệnh u tuyến yên

Nguyên nhân

Nguyên nhân của bệnh u tuyến yên vẫn chưa thể biết chính xác nhưng vẫn có những yếu tố như sau:

  • Do sự tăng trưởng tế bào không kiểm soát ở tuyến yên.
  • Một tỉ lệ nhỏ các trường hợp khối u tuyến yên có yếu tố gia đình, nhưng hầu hết không óc tính di truyền rõ ràng.
  • Sự thay đổi di truyền đóng vai trò quan trọng trong cách phát triển các khối u tuyến yên.

Triệu chứng

Bệnh u tuyến yên khi mắc phải thường có những triệu chứng như sau:

      1. Do chèn ép tuyến bình thường:
        • Đau đầu: thường không đặc hiệu về tính chất và vị trí đau.
        • Thay đổi về thị giác: khi khối u chèn ép phía dưới giao thoa thị giác sẽ gây nên bán manh thái dương 2 bên, nếu u chèn vào dây thần kinh thị giác gây nên teo gai thị, giảm thị lực hoặc mù.
        • Với các triệu chứng về mắt như thế này, bệnh nhân thường đến khám chuyên khoa mắt đầu tiên.
        • Nếu u xâm lấn vào xoang hang có thể gây sụp mi, giãn đồng tử.
      2. Triệu chứng lâm sàng liên quan đến u tiết quá mức các hóc môn:
        • U tiết Prolactin (PRL): gây vú tiết sữa, rối loạn kinh nguyệt, vô kinh, loãng xương. Nếu một người phụ nữ không có thai, xét nghiệm thấy PRL >100 ng/ml thì có thể nghĩ đến u tuyến yên.
        • U tiết GH: gây nên bệnh cảnh to viễn cực
        • U tiết ACTH: gây bệnh Cushing, tiết Cortisol thứ phát.
        • U tiết TSH: gây bệnh cảnh cường giáp.
        • U tiết FSH/LH: thường không bệnh cảnh lâm sàng
        • Có khoảng 25 – 40% u tuyến yên không tăng tiết hormon

– Các triệu chứng liên quan đến chèn ép chèn ép tuyến yên, làm giảm tiết hocmon tuyến yên, gây hội chứng suy tuyến yên: rối loạn kinh nguyệt ở nữ, vô sinh giảm kích dục ở hai giới, suy thượng thận cấp, suy giáp.

Điều trị

Bệnh u tuyến yên có 3 phương pháp điều trị dựa trên mức độ của bệnh.

Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ khối u tuyến yên nếu khối u đã chèn ép dây thần kinh thị giác  có thể gây mất thị lực.
Nếu các khối u sản xuất quá mức một số hormone. Sự thành công của phẫu thuật phụ thuộc vào loại khối u, vị trí của nó, kích thước của nó, và khối u đã xâm lấn mô xung quanh.

Hai kỹ thuật chính của phẫu thuật để điều trị các khối u tuyến yên là:
Phương pháp nội soi:  Với phương pháp này, bác sĩ thường có thể đạt được và loại bỏ khối u qua xoang mũi và không có vết mổ bên ngoài. Không ảnh hưởng đến phần khác của não, và không nhìn thấy vết sẹo. Tuy nhiên, khối u lớn rất có thể khó khăn để loại bỏ với thủ tục này, đặc biệt là khi khối u đã xâm lấn các dây thần kinh gần đó hoặc mô não.
Phương pháp tiếp cận: Trong thủ tục này, khối u được cắt bỏ qua phần trên của sọ bằng cách rạch một đường ở da đầu. Tiếp cận dễ dàng hơn với các khối u lớn hoặc phức tạp bằng cách sử dụng thủ tục này.

Xạ trị

Xạ trị sử dụng năng lượng cao để tiêu diệt các khối u. Nó có thể được sử dụng sau khi phẫu thuật hoặc một mình như là điều trị chính nếu phẫu thuật không phải là một lựa chọn.
Xạ trị có thể có lợi nếu khối u vẫn tiếp diễn hoặc trở lại sau khi phẫu thuật và gây ra các dấu hiệu và triệu chứng mà thuốc không giảm. Phương pháp xạ trị bao gồm:
Tia bức xạ bên ngoài:
Hình thức trị liệu bức xạ này cung cấp bức xạ trong từng bước nhỏ trong một khoảng thời gian. Một loạt các phương pháp điều trị, thường là năm lần một tuần trong từ bốn đến sáu tuần, được thực hiện trên cơ sở bệnh nhân ngoại trú. Điều trị này thường có hiệu quả, có thể mất nhiều năm để hoàn toàn kiểm soát sự phát triển khối u và sản xuất hormone. Xạ trị cũng có thể thiệt hại tế bào tuyến yên bình thường và mô não bình thường, đặc biệt là gần tuyến yên.

Xạ phẫu định vị:
Đây là loại trị liệu tia bức xạ tập trung chính xác vào khối u mà không có vết mổ. Chùm bức xạ được đưa vào khối u chính xác số lượng và kích thước với sự trợ giúp của chụp ảnh kỹ thuật. Với xạ phẫu định vị, các bức xạ tiếp xúc với các mô lành xung quanh khối u ở mức tối thiểu, giảm nguy cơ thiệt hại cho các mô bình thường. Những lợi ích của xạ phẫu định vị, giống như những tia bức xạ bên ngoài, thường hiệu quả không ngay lập tức và có thể mất vài tháng hoặc nhiều năm để có đủ hiệu quả. Tuy nhiên, các bác sĩ không thể sử dụng liệu pháp này nếu các khối u là rất gần với các dây thần kinh thị giác hoặc các cấu trúc nhạy cảm khác.

Dùng thuốc

Điều trị bằng thuốc có thể giúp ngăn chặn sự tiết hormone dư thừa và đôi khi giảm tiết và kích thước khối u tuyến yên:

Các khối u tiết Prolactin (prolactinomas). Các thuốc bromocripxine (Parlodel) và cabergoline (Dostinex) có thể điều trị các loại khối u bằng cách giảm tiết prolactin và thường làm giảm kích thước của khối u. Các thuốc này thường rất hiệu quả trong điều trị các loại khối u mà phẫu thuật không cần thiết.

Các khối u tiết ra nội tiết tố tăng trưởng. Hai loại thuốc có sẵn cho các loại khối u tuyến yên này. Thuốc được gọi là chất tương tự somatostatin (Sandostatin,…) làm cho giảm sản xuất hormone tăng trưởng và có thể làm giảm kích thước của khối u này. Pegvisomant (Somavert) chặn ảnh hưởng của hormone tăng trưởng dư thừa trên cơ thể. Những thuốc này đặc biệt hữu ích nếu phẫu thuật đã không thành công.

Nếu khối u tuyến yên đã điều trị gây lên giảm sản xuất hormone, hoặc nếu loại bỏ khối u tuyến yên đã giảm sản xuất hormone, có thể cần dùng hormone thay thế để duy trì mức hormone bình thường.

Tham khảo

Độc giả có thể tham khảo một số bài viết khác tại đây:

  1. Bệnh rụng tóc và những nguyên nhân đẫn tới rụng tóc
  2. Bệnh đau mắt đỏ: nguyên nhân, triệu chứng, phòng tránh
  3. Điều trị viêm đường hô hấp cấp bằng cây rẻ quạt

Bài viết liên quan