Sử dụng công cụ tra cứu nhanh!

Ví dụ: Suc khoe, bệnh tiểu đường, bệnh MERS,

Bệnh động mạch vành và những thông tin tổng quan

Bệnh động mạch vành là sự hình thành và phát triển của mảng xơ vữa ở thành mạch máu gây hẹp đáng kể lòng động mạch vành, dẫn đến vùng cơ tim tương ứng bị thiếu máu, gây ra các cơn đau thắt ngực.

Bệnh động mạch vành là tên gọi cho một số bệnh tim do mạch máu vành tim bị nghẽn đưa đến tình trạng cơ tim bị thiếu dưỡng khí. Các tên gọi khác của bênh này là bệnh mạch vành, bệnh động mạch vành, bệnh tim do xơ vữa động mạch, bệnh tim thiếu máu cục bộ.

Trong bài viết này Wikisuckhoe.vn xin chia sẻ đến độc giả những thông tin cần thiết về bệnh này.

  1. Nguyên nhân
  2. Triệu chứng
  3. Điều trị
  4. Tham khảo
Thông tin tổng quan về bệnh động mạch vành
Thông tin tổng quan về bệnh động mạch vành

Nguyên nhân

Những bệnh nhân hút thuốc, đái tháo đường, huyết ápcholesterol  hay mức độ chất béo cao dễ phát triển bệnh mạch vành.

Trái tim có ba nhánh mạch vành chính. Bệnh nhân có khi bị hẹp một, hai hoặc cả ba nhánh. Khi các mạch vành bị thu hẹp nhiều, bệnh nhân có thể phát triển các triệu chứng như đau ngực hoặc khó thở. Trong thuật ngữ y học, tình trạng này được gọi là chứng đau thắt ngực.

Các mảng bám cholesterol gây ra tắc nghẽn đôi khi có thể bị vỡ đột ngột, hình thành một cục máu đông. Cục máu đông này sẽ cắt nguồn cung cấp máu và gây thiệt hại cho cơ tim. Điều này gây nên nhồi máu cơ tim, thường được gọi là một “cơn đau tim”. Các bệnh nhân có thể  cảm thấy đau ngực dữ dội, khó thở, hồi hộp, chóng mặt, bàn tay đầy mồ hôi lạnh, thậm chí đột tử.

Mức độ nghiêm trọng và tiên lượng của các cơn đau tim phụ thuộc vào tỷ lệ phần trăm của cơ tim bị hư hỏng. Cơn đau tim nhẹ thường có thể hồi phục. Các cơn đau tim nặng hơn có thể dẫn đến suy tim lâu dài, làm tim giãn nở, nhịp tim bất thường, rò rỉ van tim và thậm chí tử vong.

Triệu chứng

Bệnh mạch vành có triệu chứng và độ nặng rất thay đổi. Có thể hoàn toàn không có biểu hiện gì, hoặc đau ngực với nhiều mức độ khác nhau. Đôi khi đau ngực kèm thở nhanh, nông là báo hiệu bị nhồi máu cơ tim.

  • Thể không có triệu chứng: Thể này gọi là thiếu máu cơ tim im lặng. Mặc dù lượng máu cung cấp cho tim hạn chế do bệnh mạch vành, nhưng bạn không hề cảm thấy đau ngực.
  • Đau thắt ngực: Nếu động mạch vành của bạn cung cấp không đủ máu cho nhu cầu oxy của cơ tim, cơn đau xuất hiện với tên gọi cơn đau thắt ngực. Cơn đau giống như bạn bị thắt bóp, đè nặng ngực, giống như có ai đó đứng trên ngực bạn vậy. Không chỉ đau vùng ngực, bạn còn cảm giác cơn đau lan lên vai, sau lưng và lan xuống mặt trong tay trái.Cơn đau thắt ngực thường khởi phát do stress hay xúc cảm. Stress làm tăng nhu cầu oxy của cơ tim (do tim phải hoạt động nhiều hơn), nhưng lòng động mạch bị hẹp làm cản trở lượng máu nuôi cơ tim. Cơn đau thường biến mất trong vòng vài phút sau khi ngưng các hoạt động hay những tình huống gây stress. Cơn đau thắt ngực cũng có thể thuyên giảm khi dùng thuốc nitroglycerin và một số thuốc tim mạch khác.
  • Thở nông: Rất nhiều bệnh nhân không hề biết họ bị bệnh mạch vành cho đến khi bị suy tim xung huyết với các triệu chứng như mệt nhiều khi phải gắng sức nhẹ (xách nước, quét nhà, lên cầu thang,…), thở mệt, nhanh, sưng phù hai bàn chân và mắt cá chân.Suy tim xung huyết trong trường hợp này là hậu quả của sự giảm cung cấp máu nuôi tim lâu dài khiến tim ngày càng suy kiệt, không còn đủ sức để bơm tống máu đáp ứng cho nhu cầu của các cơ quan trong cơ thể bạn.
  • Nhồi máu cơ tim: Nhồi máu cơ tim xảy ra khi động mạch vành hoặc một trong những nhánh chính của nó bị tắc nghẽn hoàn toàn và vùng cơ tim được động mạch này cung cấp máu bị hoại tử. Nguyên nhân thường do một cục máu đông làm lấp nghẽn động mạch vành đã bị hẹp hoặc bị tổn thương sẵn.

Điều trị

Việc điều trị bệnh mạch vành phụ thuộc vào mức độ của bệnh và các triệu chứng của bệnh nhân.

1. Thay đổi lối sống

Ăn uống lành mạnh và cân bằng, với nhiều rau quả hoặc trái cây có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ các động mạch tim của chúng ta. Thực phẩm giàu chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa, có thể dẫn đến mức cholesterol cao, thành phần chủ yếu của mảng bám gây hẹp động mạch tim.

Thường xuyên tập thể dục đóng một vai trò quan trọng trong việc giữ trái tim khỏe mạnh. Tập thể dục giúp chúng ta trở nên thon gọn và xây dựng một hệ thống tuần hoàn mạnh mẽ hơn. Nó cũng giúp chúng ta giảm cân. Béo phì không tốt vì dẫn đến tăng huyết áp, đái tháo đường, và mức độ lipid cao, tất cả đều có thể gây tổn thương cho các động mạch tim.

2. Kiểm soát các yếu tố nguy cơ chính của bệnh mạch vành

Bệnh đái tháo đường, hút thuốc, mức cholesterol cao, và huyết áp cao là bốn yếu tố chính dẫn đến nguy cơ cao của bệnh động mạch vành.

Kiểm soát tốt bốn yếu tố nguy cơ chủ yếu thông qua thay đổi lối sống và / hoặc dùng thuốc có thể giúp ổn định việc hình thành mảng xơ vữa động mạch, và giảm nguy cơ biến chứng cơn đau tim.

3. Y khoa trị liệu

Có nhiều loại thuốc hữu hiệu cho bệnh nhân bị bệnh mạch vành. Các loại thuốc thông dụng gồm:

Aspirin / clopidogrel / Ticlopidine
Những thuốc này làm loãng máu và làm giảm khả năng huyết khối, hình thành trong các động mạch tim bị hẹp, do đó giảm nguy cơ đau tim.

Beta-blockers (ví dụ như atenolol, Bisoprolol, Carvedilol)
Các loại thuốc này giúp giảm nhịp tim và huyết áp, làm giảm các triệu chứng đau thắt ngực và bảo vệ tim.

Nitrat (ví dụ. Isosorbide Dinitrate)
Những thuốc này hoạt động giúp mở thông các động mạch tim, và do đó cải thiện lưu lượng máu tới nuôi cơ tim và làm giảm các triệu chứng đau ngực. Một dạng nitrat tác động tức thời, Glyceryl Trinitrate, là thuốc viên hay xịt đặt dưới lưỡi, thường được sử dụng để chận đứng cơn đau ngực.

Thuốc ức chế chuyển hóa Enzyme Angiotensin (ví dụ. Enalapril, Perindopril) và hạn chế tiếp nhận Angiotensin (ví dụ Losartan, Valsartan)
Những thuốc này cho phép máu được bơm từ tim ra dễ dàng hơn, và cũng giúp hạ thấp huyết áp.

Thuốc hạ lipid (ví dụ Fenofibrate, Simvastatin, Atorvastatin, Rosuvastatin)
Các loại thuốc này làm giảm “cholesterol” xấu (Low-Density Lipoprotein), là một trong những nguyên nhân chính của bệnh động mạch vành tiến triển hoặc mới khởi phát. Những thuốc này là chọn lựa ưu tiên trong điều trị bệnh mạch vành.

4. Can thiệp mạch vành dưới da

Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu để mở một động mạch tim bị hẹp. Qua một bao nhựa đặt trong một động mạch ở háng hoặc cổ tay, một bong bóng có thể được chuyển tới đoạn động mạch tim bị hẹp, tại đó nó sẽ đươc bơm căng để nong đọan mạch hẹp.

Sau đó, một ống giá đỡ (stent) dạng dây lưới có thể được đưa vào để giúp giữ cho động mạch mở. Giá đỡ có thể là kim loại đơn thuần hoặc có thuốc tráng bên trong.

Phương pháp này có thể cứu sống bệnh nhân bị một cơn đau tim cấp tính. Đối với bệnh mạch vành ổn định gây đau ngực, nó có thể giảm các triệu chứng đau thắt ngực rất hiệu quả. Thông thường, bệnh nhân bị hẹp một hoặc hai mạch có thể được hưởng lợi từ phương pháp này. Với những bệnh nhân bị hẹp cả ba nhánh và suy giảm chức năng tim, tiến hành phẫu thuật được gọi là  bắc cầu động mạch vành thường là một phương pháp chữa trị tốt hay là chọn lựa tốt hơn.

5. Phẫu thuật

Phẫu thuật bắc cầu mạch vành (CABG)
Phẫu thuật bắc cầu mạch vành sử dụng một động mạch hoặc tĩnh mạch từ thành ngực, cẳng tay, hoặc chân để tạo một lộ trình mới cho máu chảy trực tiếp tới các cơ tim. Nó cũng giống như xây dựng đường cao tốc song song với đường nhỏ và hẹp.

Đây là một phẫu thuật khá an toàn, với nguy cơ tử vong trung bình khoảng 2 phần trăm. Ở những bệnh nhân trước đó không có cơn đau tim và những người đã trải qua phẫu thuật bắc cầu mạch vành, các rủi ro có thể thấp tới 1 phần trăm.

Phẫu thuật này thường được thực hiện thông qua một vết mổ ở giữa ngực, và vết mổ ở đùi và cẳng tay (nếu dùng các động mạch từ cánh tay). Nhịp tim của bệnh nhân được tạm dừng và được thay thế bằng một máy trợ tim-phổi trong khi phẫu thuật.

Ở bệnh nhân được lựa chọn- những người hội đủ các điều kiện thuận lợi, các bác sĩ phẫu thuật có thể tiến hành phẫu thuật với tim sống, sử dụng các thiết bị đặc biệt để ổn định những phần của tim đã được khâu lại. Máy tim phổi không cần thiết. Phẫu thuật này được gọi là bắc cầu mạch vành không có máy trợ tim. Viện Tim Quốc gia Singapore thực hiện khoảng 13 % tổng số các ca phẩu thuật bắc cầu mạch vành áp dụng phương pháp này.

Phẫu thuật robot
Ngoài ra, Viện Tim Quốc Gia Singapore cũng đã bắt đầu thưc hiện phẫu thuật bắc cầu mạch vành thông qua chương trình phẫu thuật robot. Việc sử dụng những dụng cụ hiện nay cho phép phẫu thuật tim được thực hiện bằng cách sử dụng vết mổ nhỏ bằng lỗ khóa trên thành ngực.

Phương pháp này có ưu điểm là phục hồi nhanh hơn, ít đau hơn, và vết thương ít có nguy cơ bị nhiễm trùng.Tuy nhiên, nó chỉ phù hợp cho việc mỗ bắc cầu một hoặc hai nhánh mạch vành.

Chiếu Xạ Mạch Máu Qua Da
Ở bệnh nhân có mạch máu quá nhỏ không mổ bắc cầu mạch vành được, một phương pháp khác gọi là Chiếu Xạ Mạch Máu Qua Da cũng được tiến hành tại Viện Tim Quốc Gia Singapore.

Với thủ thuật này, laser được dùng để đốt cháy nhiều lỗ nhỏ trong cơ tim. Một số các lỗ phát triển thành các mạch máu mới, và điều này sẽ làm giảm cơn đau thắt ngực

Tham khảo

Độc giả có thể tham khảo các bài viết khác ở dưới đây:

  1. Mướp – vị thuốc dân dã ngày hè
  2. Nhận biết dấu hiệu mang thai theo dân gian xa xưa
  3. Bài thuốc chữa đau nhức xương khớp với cây ngải cứu

Bài viết liên quan